Қазақ тарихындағы махаббат оқиғалары

Х. Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік  университеттінде « Funtime» пікірсайыс орталығы мен « Senator»  пікірсайыс клубының ұйымдастыруымен кезекті пікірсайысшылардың достық кездесуі өтті. Ақпараттық талдау орталығының теолог маманы,  ауыспалы кубоктың екі мәрте иегері Ернар Абзалұлының бұл жолғы қарсыласы Х. Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университететінің тарих мамандығының 2- курс студенті, кітап десе ішкен асын жерге қоятын Марина Аманжолова болды.  Атырауда ПДФ (Президенттік демократия форматында) ұйымдастырылып жатырған алғашқы ойындардың қарастырған тақырыбы «Бұл кандидат қазақ тарихындағы махаббат оқиғаларын иллюзия деп есептейді».

 Дебат-француз тілінен аударғанда «талқылау» дегенді білдіреді.  Қазіргі таңдағы өзекті мәселелерді ортаға алып, шынайы фактілерге сүйену арқылы аудиторияда еркін сөйлеуге, өзіндік пікіріңізді ашық айтуға тәрбиелейтін дебат  жастар арасында жоғары сұранысқа ие болып отыр. Жеребе бойынша таңдалған ойында президент мүшесі ретінде М.Аманжолова ойынның шымылдығын ашты. Иллюзия- көз алдаушылық немесе көз бояушылық. Нәтижесіз махаббатты құндылық ретінде ала отырып, қиял ұғымын аргумент ретінді қолданып Қыз Жібек пен Төлегенге мысал келтірді.

 Төлеген өзінің әкесі мен анасына қарсы шығып, әлемдегі ең сұлу қызды іздеді. Ол жерде Жібектің ақылы ешқандай рөл ойнамады, ойында тек сұлу қыз ғана болды. Оны көрмесе де  4 айға  жуық айшылық жерде оңтүстіктен батысқа дейін сапар шегуі оның қиялдауынан туған. Жібекті көріп бақытты боламын деп ойлап,  өзінің махаббатының жауапты немесе жауапсыз боларын да ескермеді. Бар болғаны тәтті қиялмен алданып, әрбір кездескен сұлуға Жібек пе деп елеңдей қарады. Жібек емес екенін білгенде көңілі тез суып кете салады. Яғни, махаббат тез суып кете салатын бір сәттік сезім немесе қиял. Жібектің анасын көріп, Жібек екен деп анасына жыр арнап, кейін  Жібек емес екенін біліп көңілі суып кетеді. Төлеген Жібекке үйленемін, бақытты боламын деп ойлайды. Соңы қалай болды? Бүкіл халықтың алауыздығына әкеп соқтырып, трагедиямен аяқталды. Ол махаббат па? Жоқ, ол махаббат емес, ол илююзия. Жәй ғана алдау. Оларада махаббат болды, алайда ол қиялдаудан тұрды. «Ендеше, қазақ тарихындағы махаббат оқиғалары иллюзия»- деп Ғ. Мүсіреповтың «Ұлпанындағы» 15 жастағы қызбен 80 жастағы шалдың арасында  сыйластықтан басқа қандай махаббат болатынын дәлелдеп, Ж. Аймауытовтың «Ақбілегіндегі» капитан мен Ақбілек махаббатын да иллюзия ретінде көрсетті.  

Бүгінгі ойын бойдақтың өміріндегі соңғы ойын екенін, жуырда отбасын қүрғалы жатырғанын сөзге тиек етіп кандидат үміткері ретінде өз ойынын бастаған Ернар Абзалұлы қарсылас спикерінің дефиницияларына келісе отырып,  ешбір нәтижесіздің немесе нәтижелілік иллюзияға дәлел бола алмайды.Ол нәтижелі немесе нәтижесіз аяқталса да нәтиже онда еместігін, ғашық боласың сөйтсең сен ғашық емес екенсің дегендей қарапайым сөздермен мысал келтірді.Төлеген сұлу қыз іздеді демек ол сұлу қызға ғашық болды.  Яғни, бар нәрсе. Өйткені, жан дүниесінде ғашық болды. Иллюзия-  ол сағым, шынайы емес  жоқ нәрсе.  Ал, Төлеген шынайылықты іздеді. Анасына өлең арнады. Неге? Ол әрине, ішіндегі кернеп бара жатқан ғашықтықтан шығарды. Мысалы: су жоқ шөл далада сағымда суды көресің, бірақ жақындап қарасаң су емес. Сол сияқты өлеңді ғашықтығынанан арнады. Ол алдынан түйе шықса да басқа шықса да өлең арнайтыны сөзсіз анық еді. Себебі көзсіз ғашық болды.. Демек, бұл ешқандай иллюзия болмайды. Қазақтың  «Махаббат жасқа қарамайды» деген мақалын принципке ұстанып Ұлпанда осы мақсатта тұрмысқа шықпағанына кім кепіл?! Махаббатты тек екі жақты деп түсінбеу керек. Жібек те махаббат болмауы мүмкін, алайда Төлегенде болғаны анық.. Иллюзия деген екеуінде де махаббат болмайды деп түсіну керек. Қазақ тарихындағы махаббат  оқиғаларының иллюзия еместігінің ең үлкен құндылығы оның нәтижелілігі. Ғашықтыңтық да 2 түрі бар. Обьективті ғашық болу-жалпылама ғашық болу. Мысалы: Алаш орданың азаттыққа ғашық болуы, махаббат қоюы. Нәтижесі болды ма?  Бұл иллюзия емес екенін сіз де мен де анық білеміз.Кейін Кенесары ханның азаттыққа қойған махаббаты ше? Махаббат оқиғасы болып есептеле ме? Әрине, есептеледі. Әбілқайыр ханның дипломатияға, қазақ халқының азаттығы үшін қойған махаббаты ше? Махаббат болып есептеледі ме? Демек,  обьективті махаббат иллюзия болып есеептелмейді. Субьективті махаббат-ол адам мен адамның ғашық болу оқиғасы. Қыз Жібек пен Төлеген  иллюзия емес, ешқандай алданған жоқ. Төлеген мен Жібекті де, Алашордалықтар мен  Кенесарыны  да өз түйсіктері алдаған жоқ. Олар мақсат-мұраттарына жетті Яғни,қазақ тарихындағы махаббат оқиғалары иллюзия емес. 

Осы күнге дейін Атырау пікірсайыс орталығы мен « Senator»  пікірсайыс клубының президенті ретінде қызмет атқарған А.Құрметұлы ресми түрде  Ж.Мұғалімовті Атырау пікірсайыс орталығының Б.Закарияны  « Senator»  пікірсайыс клубының президенті ретінде сайлады.                                                                                                           

Өз позицияларынан тайқымаған спикерлердің төрешілер мен көрермендердің ұйғарымы бойынша жеңіс Е.Абзалұнының қанжығасына байланды. Ойыншылар өзара қол алысып, сыйлықтармен марапатталды.

Суретті түсірген: Данияров Құдияр

дебат спикер
Если вы заметили ошибку, выделите необходимый текст и нажмите Ctrl+Enter, чтобы сообщить об этом редакции
12 очень хорошо
Автор
12
(1 оценка)
Изложение
(0 оценок)
Актуальность
(0 оценок)
Я рекомендую
1 человек рекомендует

Комментарии

Комментарии предназначены для общения, обсуждения и выяснения интересующих вопросов

Бизнес
До конца 2019 года в Атырау введут в эксплуатацию три инвестпроекта общей стоимостью 7,9 млрд тенге, сообщает inAtyrau.kz со ссылкой на МИА «Казинформ». На новых производствах будет создано порядка 150 новых рабочих мест. «В 2019 году в регионе запланирован ввод в эксплуатацию трёх инвестиционных проектов на сумму 7,9 млрд тенге с созданием 144 рабочих мест. Реализуются они в рамках государственной поддержки бизнеса. Строится завод по переработке пластиков...
Происшествия
Полицейские Туркестанской области задержали мужчину, подозреваемого в интернет-мошенничестве. Мужчина предлагал жителям региона помощь в трудоустройстве в Атырауской области и Созакском районе Туркестанской, сообщает inAtyrau.kz со ссылкой на телеканал «Хабар 24». С заявлениями в отношении мошенника в криминальную полицию региона в начале мая обратились сразу шесть жителей Туркестанской области. Злоумышленника нашли спустя несколько недель – он проживал в...
Происшествия
19 учащихся Атырауского колледжа сервиса отравились неизвестным газом, сообщает inAtyrau.kz со ссылкой на Tengrinews.kz. В Управлении здравоохранения Атырауской области сообщили, что студентов госпитализировали. Инцидент произошел 23 мая в обеденное время. «В 13.27 на пульт скорой помощи поступило сообщение из Атырауского колледжа сервиса. По предварительным данным, они отравились неизвестным газом. На место выехала бригада скорой помощи. По прибытии бри...
Происшествия
Пожар на территории химического завода в Атырау потушен, передаёт inAtyrau.kz со ссылкой на Комитет по чрезвычайным ситуациям МВД РК. Как сообщили в пресс-службе ведомства, сообщение о возгорании на территории недействующего химзавода поступило на пульт противопожарной службы в 11.24. «В пустом резервуаре произошло возгорание остатков мазута на площади 25 кв. метров. Возгорание ликвидировано в 14:32. Жертв и пострадавших нет. К тушению пожара были привлече...
Происшествия
Пожарные борются с огнём на территории химического завода в Атырау, передаёт inAtyrau.kz со ссылкой на МИА «Казинформ». Как сообщили агентству в пресс-службе ДЧС Атырауской области, сейчас идёт локализация возгорания. Более подробную информацию предоставят позже. Отмечается, что предприятие, когда-то выпускавшее полипропилен, сейчас простаивает. На его территории действует несколько нефтехимических производств и цех по производству кислорода. Недалеко от...
Происшествия
Административный суд города Атырау простил жительнице города грубое нарушение правил дорожного движения, сообщает inAtyrau.kz. В пресс-службе суда рассказали, что женщина-водитель совершила нарушение, предусмотренное частью 3 статьи 596 КоАП РК. «Из протокола об административном правонарушении следует, что гражданка А. 29 апреля 2019 года, будучи за рулем транспортного средства марки «Hyundai Accent», спускаясь с моста по улице Гумарова, пересекла двойную...
Общество
Количество заболевших корью с начала года в Атырауской области перевалило за отметку 800 человек, сообщает inAtyrau.kz со ссылкой на МИА «Казинформ». В то же время медики говорят о стабилизации ситуации. «Общее число заболевших корью с начала года в регионе чуть превысило 800 человек. Но большая часть из них заболела в первом квартале года. В настоящее время ситуация стабилизировалась и новые случаи практически не фиксируются», – рассказал руководитель деп...
Происшествия
В период проведения оперативно-профилактического мероприятия «Автобус» с 16 по 18 мая полицейские Атырау зафиксировали 308 нарушений, передаёт inAtyrau.kz со ссылкой на ATPress.kz. В областном департаменте полиции сообщили, что 58 водителей привлечены к административной ответственности за использование во время езды телефонов или радиостанций, 30 – за нарушения правил маневрирования, 43 – за превышение скорости. Кроме того, девять автобусов были незаконно...
Общество
В Атырау днём 23 мая синоптики прогнозируют грозу, сообщает inAtyrau.kz. По данным «Казгидромет», днём воздух прогреется до +22..24 градусов, ночью температура составит +12..14 градусов тепла. Ожидается также ветер 15-20 метров в секунду.